Ngày 2 tháng 4 năm 2025, Donald Trump đã ký hai sắc lệnh hành pháp về “thuế quan có đi có lại” tại Nhà Trắng, áp đặt mức thuế “cơ bản tối thiểu” 10% đối với hơn 40 đối tác thương mại mà Mỹ đang thâm hụt thương mại. Trung Quốc phải đối mặt với mức thuế 34%, cộng với mức thuế hiện hành 20%, tổng cộng sẽ là 54%. Ngày 7 tháng 4, Mỹ tiếp tục leo thang căng thẳng bằng cách đe dọa áp thêm thuế 50% đối với hàng hóa Trung Quốc bắt đầu từ ngày 9 tháng 4. Tính cả ba lần tăng thuế trước đó, hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ có thể phải chịu mức thuế cao tới 104%. Đáp lại, Trung Quốc sẽ áp thuế 34% đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ. Điều này sẽ tác động như thế nào đến ngành công nghiệp hóa chất trong nước?
Theo số liệu năm 2024 về 20 mặt hàng hóa chất nhập khẩu hàng đầu của Trung Quốc từ Mỹ, các sản phẩm này chủ yếu tập trung vào propan, polyetylen, etylen glycol, khí tự nhiên, dầu thô, than đá và chất xúc tác – chủ yếu là nguyên liệu thô, hàng hóa chế biến sơ cấp và chất xúc tác được sử dụng trong sản xuất hóa chất. Trong đó, hydrocacbon mạch hở bão hòa và propan hóa lỏng chiếm lần lượt 98,7% và 59,3% lượng nhập khẩu của Mỹ, với khối lượng đạt 553.000 tấn và 1,73 triệu tấn. Riêng giá trị nhập khẩu propan hóa lỏng đã đạt 11,11 tỷ USD. Mặc dù dầu thô, khí tự nhiên hóa lỏng và than cốc cũng có giá trị nhập khẩu cao, nhưng tỷ trọng của chúng đều dưới 10%, khiến chúng dễ thay thế hơn so với các sản phẩm hóa chất khác. Thuế quan có đi có lại có thể làm tăng chi phí nhập khẩu và giảm khối lượng hàng hóa như propan, có khả năng làm tăng chi phí sản xuất và thắt chặt nguồn cung cho các sản phẩm phái sinh hạ nguồn. Tuy nhiên, tác động đến nhập khẩu dầu thô, khí tự nhiên và than cốc dự kiến sẽ hạn chế.
Về phía xuất khẩu, 20 mặt hàng hóa chất xuất khẩu hàng đầu của Trung Quốc sang Mỹ năm 2024 chủ yếu là nhựa và các sản phẩm liên quan, nhiên liệu khoáng, dầu khoáng và các sản phẩm chưng cất, hóa chất hữu cơ, hóa chất khác và các sản phẩm cao su. Riêng nhựa chiếm 12 trong số 20 mặt hàng hàng đầu, với giá trị xuất khẩu đạt 17,69 tỷ USD. Hầu hết các mặt hàng hóa chất xuất khẩu sang Mỹ chiếm chưa đến 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc, trong đó găng tay polyvinyl clorua (PVC) chiếm tỷ trọng cao nhất ở mức 46,2%. Việc điều chỉnh thuế quan có thể ảnh hưởng đến nhựa, nhiên liệu khoáng và các sản phẩm cao su, những mặt hàng mà Trung Quốc có thị phần xuất khẩu tương đối cao. Tuy nhiên, hoạt động toàn cầu hóa của các công ty Trung Quốc có thể giúp giảm thiểu một số tác động của thuế quan.
Trong bối cảnh thuế quan leo thang, sự biến động chính sách có thể làm gián đoạn nhu cầu và giá cả của một số hóa chất. Tại thị trường xuất khẩu của Mỹ, các mặt hàng có khối lượng lớn như sản phẩm nhựa và lốp xe có thể phải đối mặt với áp lực đáng kể. Đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ, các nguyên liệu thô số lượng lớn như propan và hydrocarbon mạch hở bão hòa, vốn phụ thuộc nhiều vào các nhà cung cấp của Mỹ, có thể chịu tác động đáng kể đến sự ổn định giá cả và an ninh nguồn cung cho các sản phẩm hóa chất hạ nguồn.
Thời gian đăng bài: 18/04/2025